bouwstenen-600px

7 essentiële bouwstenen voor leidinggeven aan een Professionele Leergemeenschap

In dit blog geef ik 7 bouwstenen die je kunt gebruiken om een Professionele Leergemeenschap (hierna te noemen ‘PLG’) te bouwen in je school.

Waarom een PLG

Uit onderzoek blijkt de PLG -mits goed vormgegeven – een uitermate succesvolle context voor de ontwikkeling van scholen. De basis hiervan is het doorlopend elkaar ontmoeten, samen reflecteren en samen leren. Met als doel een leerproces tot stand te brengen dat gericht is op het primaire proces in de school, namelijk het leren van de leerlingen.

Aan de hand van de praktijkcasus van zes scholen die samen werken aan een PLG voor ouderbetrokkenheid licht ik iedere bouwsteen toe. Deze 6 scholen volgen onze ‘Koninklijke Weg’ en implementeren de Glans-techniek met het Train-de-Trainer programma. Een stuurgroep bestaande uit 2 directeuren neemt hierin het voortouw.

1.    Gemeenschappelijke visie

Bespreek met je team de essentie van een professionele leergemeenschap. Het woord PLG zegt het al: leren van en met elkaar als professionals. Met als doel het onderwijs of elementen ervan in je school te verbeteren.
Vind met je team het antwoord op de vraag, wat het voordeel hiervan is en welke thema’s in jullie school versterkt mogen of juist moeten worden opgezet.

De leden van de PLG succesvolle ouderbetrokkenheid vertellen elkaar wat ieder verstaat onder een PLG. En welke werkwijze zij daarbij voor ogen hebben. De PLG gaat op zoek naar de grootste gemene deler.

2.    Bepaal samen met je team een doel van de PLG

Kies een specifiek doel dat je samen wilt behalen. Wil je samen ontdekken c.q. leren hoe je bijvoorbeeld in je portfolio het taalonderwijs, de driehoekgesprekken of het rekenonderwijs vormgeeft?

De PLG succesvolle ouderbetrokkenheid is ontstaan, omdat de groep al bij elkaar kwam om aan het doel ‘100% van de ouders zijn betrokken’ vorm te geven. Het achterliggende idee is de vraag ‘Welk kind verdient het dat zijn ouders niet betrokken zijn?’ Het antwoord hierop vormt de basis voor het werken aan dit doel. De stap naar een PLG is gemaakt, omdat de stichting graag met themagerichte PLG’s wil werken, die school-overstijgend werken.

3.    Zorg voor een uitdagend, haalbaar en gedegen leerprogramma

Als je met de PLG een uitdagend programma ontwerpt dat past bij je doel, kun je samen professioneler worden. Het samenwerken wordt zo verbonden met het systematisch onderzoeken van en reflecteren op de eigen praktijk. Je leert actief en kunt een professionaliseringsslag maken. Je brengt je eigen oude én nieuwe ervaringen in, doordat je op gezette tijden bij elkaar komt.

De PLG succesvolle ouderbetrokkenheid is gecombineerd met een train-de-trainersprogramma om de Glans-techniek te implementeren. Door dit programma komt de ouderbetrokkenheid op de 6 scholen op een hoger plan, doen deelnemers nieuwe ervaringen op en krijgen handvatten om op ervaringen te reflecteren.

4.    Verwoord hoe je samen vorm geeft aan een open en veilige leercultuur

Uit onderzoek blijkt dat het succes van een PLG een-op-een samenhangt met het affectieve klimaat. Collectief leren vraagt dat je je kwetsbaar opstelt. Leerkrachten zullen zich kwetsbaarder durven op te stellen als er onderling vertrouwen is. Dat komt niet als vanzelf. Help je team waarden te verwoorden en een werkwijze te ontwikkelen, waardoor het vertrouwen in elkaar groeit.

In de PLG succesvolle ouderbetrokkenheid wordt expliciet besproken en afgesproken, dat het gaat om leren van elkaar, niet om wie het het beste doet. Want juist door onderlinge competitie kun je niet eerlijk en open ervaringen uitwisselen. Het is ook belangrijk dat je elkaar kritische vragen kunt stellen en wel op zo’n manier dat de ander zich vrij voelt om te antwoorden en zich niet in de verdediging gedrukt voelt. De insteek is altijd dat de PLG er als geheel beter van wordt en dat dat het gezamenlijk doel is waaraan gewerkt wordt.

5.    Ondersteun de PLG met je leiderschapsstijl

Creëer als leidinggevende een sfeer van vertrouwen. Laat zien dat het niet gaat om competitie. Laat zien dat het gaat om respect, gelijkwaardigheid, hoge verwachtingen, onderling vertrouwen in elkaars deskundigheid, ondersteuning, waardering, openheid en zorg voor de eigenheid van iedere leerkracht. Dus creëer een open, veilig klimaat waar gewerkt kan worden aan relaties met respect voor de individualiteit. Kijk eerst naar wat goed gaat. Pas als er een sfeer van vertrouwen is, kun je ook kijken naar de zaken die niet goed gaan. Maak met elkaar een affectief klimaat, waarin je wilt en durft te leren van zaken, die minder goed gaan. Als het gaat over samenwerken, spreek af om elkaar te ondersteunen en te reflecteren op wat er beter kan, indien nodig.

In de PLG succesvolle ouderbetrokkenheid is er veel ruimte voor eigen succesverhalen. Zo werken ze aan best practices. Daarnaast is er ook aandacht voor situaties waarin de ouderbetrokkenheid niet goed gaat. Scholen leren van elkaars aanpak, zowel in de plus als in de min. Doordat er ook regelmatig gemeten wordt en het gezamenlijk doel duidelijk is, ontstaat er een vruchtbaar klimaat voor reflectie op situaties en op het aandeel van de leraar, daar waar het goed gaat en waar het lastig is.

6.    Geef de PLG voldoende tijd

Bepaal hoeveel tijd de PLG nodig heeft om haar doel, effectief werken met een portfolio, te bereiken. Plan genoeg tijd om te leren van elkaars ervaringen, van dingen uitproberen en daarvan weer leren.
Maak samen met de PLG een plan de campagne, waarin het leerproces en het product voldoende tijd heeft om te rijpen. Een schooljaar met 10 maanden is bijvoorbeeld een mooi uitgangspunt. Als je een keer per maand bij elkaar komt, is dat teveel of juist te weinig?

De PLG succesvolle ouderbetrokkenheid komt eens per twee maanden bij elkaar. Er is 4 jaar uitgetrokken om toe te werken naar ‘elke ouder succesvol betrokken’. De PLG wordt aangestuurd door een stuurgroep van twee directeuren in overleg met de trainer van Klaver CT.

7.    Kijk breed en inclusief

De meeste PLG’s bestaan uit leerkrachten. Het kan heel inspirerend zijn andere belanghebbenden te vragen deel te nemen in een of meerdere sessies om hun ervaring, mening en expertise te delen, Denk aan ouders, de conciërge, de pedagogische medewerker of de klassenassistent.

De PLG succesvolle ouderbetrokkenheid vraagt in ouderpanelgesprekken, die elke school houdt, naar de ervaringen van de ouders. Het idee om ook ouders in de PLG uit te nodigen, is interessant om over na te denken.

Vervolg

Wil je een PLG op professionele wijze leren vormgeven? Volg dan de driedaagse leergang ‘Omgaan met verschillen in het team en professionele leergemeenschap’. Deze gecertificeerde opleiding geeft je ook punten voor je herregistratie in het Schoolleidersregister.

Benieuwd hoe je vakgenoten denken over een PLG?
Vul dan de poll hier rechts bovenaan dit blog in en je ziet direct wat de uitslag is.

Delen met:Tweet about this on TwitterShare on FacebookShare on LinkedInShare on Google+Email this to someone
Geplaatst in Blog.

Marja Klaver

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>