succes-plattergrond-318px

Leraren willen zichzelf graag verbeteren!

Eén ding is zeker: iedereen die werkt, krijgt te maken met veranderprocessen, of je nu leraar of schoolleider bent.

In het schooljaarplan staat het verbetertraject voor dit schooljaar verwoord. Het is wel een kunst om het verbetertraject te laten slagen. Want, zo leert onderzoek, slechts 30% slaagt.

In het onderwijs zijn, zo blijkt uit onderzoek, gespreid leiderschap en aandacht voor de professionalisering van leraren essentiële elementen voor een geslaagd verbetertraject. Deze elementen zijn vertaald in 5 concrete aanbevelingen.
1.    Bouw aan een onderwijspraktijk die samenwerking tussen leraren onvermijdelijk maakt.
2.    Creëer organisatiestructuren die specifiek als doel hebben om te werken aan verbetering en vernieuwing.
3.    Communiceer vanuit een professionele dialoog.
4.    Bespreek met collega’s wat wordt verstaan onder professionaliteit van de leraar en van de schoolleider.
5.    Wees als schoolleider ontvankelijk voor nieuwe ideeën en waardeer initiatieven van leraren.

De situatie

Je kunt een verbetertraject bekijken als een reis. De bovenstaande aanbevelingen als essentiële reisbagage. We gaan op reis met de directeur van de Zonneschool. De school heeft 300 leerlingen, staat in een middelgrote stad. De school heeft een gemengde ouderpopulatie, zowel wat opleiding als wat culturele achtergrond betreft. De samenwerking met een deel van de ouders loopt stroef.

Op reis

Stap 1. Waarom op reis?
Uit noodzaak of omdat je beter wilt worden? Je kunt bijvoorbeeld van ouderbetrokkenheid een succes willen maken, omdat dit belangrijk is voor de ontwikkeling van de leerlingen.

Voor het team van de Zonneschool is de noodzaak om op reis te gaan duidelijk en voelbaar aanwezig. De keuze voor dit speerpunt is eind vorig schooljaar snel gemaakt; het team en de ouderraad hebben hun volledige steun gegeven. Het schoolteam heeft zich afgevraagd welke gevolgen dit heeft voor zowel de professionaliteit van de leraren als van de directeur.

Stap 2. Wat wordt de bestemming?
Waar wil je naar toe? Hoe ziet de eindbestemming er precies uit, zodat je weet waar je naar op weg bent.

Het team van de Zonneschool heeft zich afgevraagd wat succesvol samenwerken met ouders betekent. Hoe zal dat er uitzien? Hoe werken ouders en leraren samen? Hoe werkt het team met elkaar samen? De vragen zijn ook met ouders op dezelfde open manier besproken.

De reisbestemming van de Zonneschool is geworden, dat team en ouders elk jaar opnieuw goede samenwerkingsrelaties aangaan en onderhouden. In deze samenwerking staat de ontwikkeling van het kind centraal. Leraren, ouders en directeur zijn zich ervan bewust dat dit einddoel investering en professionalisering vraagt.

Stap 3. Hoe ziet het reisplan eruit?
Welke mogelijkheden zijn er om van A naar B te reizen? Hoe groot is de afstand? Hoe lang gaan we erover doen? Waar is het goed en waar is het moeilijk begaanbaar? Wat vraagt deze reis aan vaardigheden van het reisgezelschap?

De directeur doet samen met de expertisegroep ouderbetrokkenheid onderzoek naar de verschillende mogelijkheden, zij doen navraag in hun netwerk en leggen het team twee reisplannen voor om uit te kiezen. Teamleden maken, na overleg met de ouderraad, een keuze. Het reisplan bestaat uit verschillende onderdelenstappen.
1.    Wat houdt succesvol samenwerken in?
2.    Met hoeveel % van de ouders werken we nu succesvol samen?
3.    We werken met 80% van de ouders succesvol samen.
4.    We werken met 90% van de ouders succesvol samen.
5.    We werken met 100% van de ouders succesvol samen.

Stap 4. De directeur als troubleshooter
Onderweg kan er van alles gebeuren en zal er van alles voorvallen: prachtige inzichten, verschil van tempo in het reisgezelschap, een weg die toch onbegaanbaar blijkt. Ook al is er een gids voor de reis zelf, de directeur is en blijft de leider van het reisgezelschap, merkt problemen op, kaart ze aan en lost ze samen met het team op, opdat de reis voortgang vindt.

Het begin van de reis verloopt voorspoedig. De samenwerkingsrelaties met een groot aantal ouders verbetert, de rust in de school neemt toe. Voor een teamlid blijkt samenwerken met een ouder, die boos kan worden, een moeilijke opgave. Samen zoeken ze een training op maat, zodat de leerkracht aangehaakt blijft. Een groep hoogopgeleide ouders vindt dat de verbeteringen niet snel genoeg gaan. De expertisegroep gaat met deze ouders in gesprek en bespreekt de kritiek van ouders in het team en met de gids.

Stap 5. Bestemming bereikt?
Elk onderdeel eindigt in een (tussen)bestemming, om rust te houden en terug en vooruit te kijken. Hoe is de reis verlopen? Waar is het goed gegaan, wat leren we voor de volgende etappe?

Het team van de Zonneschool ontdekt na de derde etappe, dat samenwerken met allochtone ouders met weinig opleiding meer vraagt van ieders professionele vaardigheden. En die zijn nodig om met 90% van de ouders succesvol samen te werken. Dit vraagt om interculturele communicatie, geeft een van de teamleden aan. Zij heeft daar een training in gevolgd. Zij deelt haar ervaring en kennis, teamleden oefenen met elkaar lastige gesprekken. Dat blijkt voorlopig voldoende. Het team maakt zich klaar voor de vierde etappe.

Tot slot

Als je kijkt naar het verbetertraject bij jou in de school. Op welke manier reis jij? En wat zit er in jouw reisbagage en in die van het team? Hoe verdelen jullie de rollen en taken? Heb je een gouden tip?

Daar ben ik heel benieuwd naar. Als dank voor jouw reactie ontvang je ‘Dé 5 actiepunten om ouderbetrokkenheid een echte impuls te geven’.

Delen met:Tweet about this on TwitterShare on FacebookShare on LinkedInShare on Google+Email this to someone
Geplaatst in Blog, Glans-techniek.

Marja Klaver

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>