veranderkracht-800px

Zes stappen die je helpen om succesvol te innoveren

Het ei van Columbus voor innovatie bestaat niet. Want wij mensen zijn gewoontedieren. Door gebruik te maken van routines, kunnen onze hersenen uitrusten. Binnen scholen is voorspelbaar gedrag, orde en regelmaat dan ook een groot goed. Operational excellence zorgt vandaag voor een goede school. De goede school van morgen wordt echter bepaald door de innovation excellence van een school. Dat vraagt een andere mindset: het omgaan met het gedoe dat innovatie vaak met zich meebrengt. Met dit stappenplan vergroot je de kans op succes.

In zes stappen innovatief te werk

1. Kies het goede moment

Het juiste moment kiezen vergroot de kans op succes. Een nieuw schooljaar is een mooie aanleiding voor de start van een gewenste innovatie. Als de noodzaak voor innovatie zicht aandient, bijvoorbeeld een drastische daling van het leerlingenaantal, is dat bepalend voor het moment. Een zelf gekozen moment heeft de voorkeur, maar is niet zonder risico; als het team de urgentie niet voelt, kan er een gebrek aan draagvlak zijn.

Het MT van een SBO-school wil halverwege het schooljaar de werkdruk van de leerkrachten aanpakken. De klachten over werkdruk lopen hoog op en verschillende leerkrachten overwegen een andere werkplek te zoeken.

2. Kies een stip op de horizon

Verwoord een concrete innovatieopdracht. Dat geeft focus. En het geeft richting voor de samenstelling van het innovatieteam. Geschikte vragen zijn: Waarom willen we innoveren? Voor wie levert het welk resultaat op? Wat willen we bereiken en aan welke criteria moet de innovatie voldoen? Wat is het tijdspad en wat is de deadline?

Het MT wil de werkwijze in de school innoveren om de klachten over werkdruk structureel te verminderen. Daarnaast wil het MT de balans tussen draaglast en draagkracht van individuele leraren op orde brengen, opdat leerkrachten op deze school met plezier met de kinderen werken. Het MT wil zowel het goede pedagogische klimaat als de relatief hoge leeropbrengsten ten minste behouden en daar waar mogelijk versterken. Het MT trekt hiervoor een halfjaar uit. Het MT wil dat na dit halfjaar het werkstress gerelateerde ziekteverzuim minimaal is. Het innovatieteam bestaat uit de directeur, twee leraren en 1 IB’er.  

3. Sta open en denk in kansen

Innovatie vraagt van je om een nieuwe weg in te slaan, je comfortzone te verlaten, nieuwsgierig op zoek te gaan naar nieuwe ideeën en inspirerende mogelijkheden, je oordeel uit te stellen en patronen te doorbreken.

Het innovatieteam nodigt een deskundige uit over het onderwijs van de toekomst, verdiept zich in het gedachtegoed van lean and mean (slank en doelgericht) werken. Samen lezen ze over de Benedictijnse stijl van werken in een organisatie. De woorden “dat-past-niet-bij-ons” zijn in deze fase ‘verboden woorden’.

4. Bedenk nieuwe ideeën

Er zijn verschillende manieren om nieuwe ideeën op te doen. Variërend van nietsdoen – nietsdoen maakt creatief –, het organiseren van een brainstormsessie tot het praten met mensen in andere organisaties die dit probleem hebben opgelost.

Het innovatieteam brengt de belangrijkste knelpunten voor werkdruk en stressfactoren in kaart. Op basis daarvan organiseert zij korte en krachtige brainstormsessies. Het innovatieteam krijgt hiermee input voor de volgende stap én creëert draagvlak in de teams.

5. Experimenteer en leer

Ideeën zijn vrijwel nooit direct een schot in de roos. Kies daarom net als start-ups voor een fase om te experimenteren met je beste ideeën en daarvan te leren. Pretotyping, zoals dit heet, helpt je je ideeën te toetsen. Het is een methode om fouten uit je ideeën te halen en te leren van je praktijkervaring, totdat je een succesvol idee overhoudt. Beschrijf het succes in een innovatie-businesscase.

Het innovatieteam kiest ervoor om het ritme van een schooldag ingrijpend te veranderen. Het experiment begint bij de middenbouw. Na de lesdag, die tot 14.00 uur duurt, is er een halfuur pauze voor leerkrachten. Van 14.30 tot 15.15 uur is de school voor derden gesloten, dan is er tijd om de lessen voor te bereiden. Afspraken van leraren met ouders en derden vindt plaats van 15.15 tot 16.00 uur. Tussen 16.00 en 17.00 uur is er ruimte voor overleg en collegiale consultatie.

6. Schaal op en volhard

Deze fase heeft als doel de stap van experiment naar introductie te maken. Dit is een moeilijke fase, omdat de innovatie nu teambreed uitgerold wordt. Niet iedereen laat zich gemakkelijk overtuigen. De innovatie-businesscase en een meeslepende presentatie moeten je daarbij helpen. Het belangrijkste obstakel dat je moet overwinnen, is het woordje ‘nee’. Elke tegenwerping zal je met argumenten onschadelijk moeten maken. Hiervoor zijn overtuigingskracht en volharding nodig.

De middenbouw is enthousiast. Een groot deel van de werkdrukfactoren is verdwenen. Hoewel er soms gedoe ontstaat, omdat het tijdsblok voor afspraken met derden niet passend is. Het innovatieteam gaat op zoek naar aanpassingen. De onder- en bovenbouw gaan het nieuwe tijdschema nu ook gebruiken.
Het innovatietraject begint weer met stap 3, nu gericht op de werkdruk van de individuele leerkrachten.

Tot slot

Het tempo vasthouden is belangrijk, opdat de innovatie niet verzandt. Daarnaast is de allerbelangrijkste schakel in dit proces, degene die het initiatief tot innovatie heeft genomen. De initiatiefnemer steekt zijn/haar nek uit, stimuleert anderen, is bereid gewoontes overboord te zetten en nieuwe vaardigheden aan te leren. De initiatiefnemer steekt er veel tijd en energie in. Wanneer jij dat bent, bieden deze zes stappen je houvast voor de praktijk.

Welke innovatie wil jij doorvoeren dit jaar? Als dank voor je reactie, mail ik je ‘12 voordelen die innovaties hebben voor jezelf en voor je school’.

 

Delen met:Tweet about this on TwitterShare on FacebookShare on LinkedInShare on Google+Email this to someone
Geplaatst in Blog.

Marja Klaver

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>